torsdag 17. april 2014

Påskeuro i paradis

Det byrja med mumling. Med eit og anna mildt banneord, i løpet av måndagskvelden. Irritasjonen spreidde seg ut på Facebook. Det var fleire, særleg i facebookgruppene til Visjon Norge og nettverka av bedehusa som meinte ein var gått for langt. Tre eller fire protestgrupper vart oppretta før midnatt, og innan klokka tre på natta hadde gruppene blitt splitta på grunn av fraksjonering til minst sju grupper - mykje takka vere overlappande medlemskap med borgervernet i Rogaland og SIAN. Då går det slik det måtte gå.

Tysdagen vart tilbragt på Facebook, der dei kunne hisse kvarandre opp. Då kvelden kom var det ingen veg attende. Fleire hadde tatt seg ut på gatene i Haugesund, Kopervik, Skudeneshamn, Åkrahamn, Kristansand og dei andre metropolane i Bibelbeltet. Andre samla seg for bønnemøter på bedehusa. Kunne herren gje dei råd? Kunne han gje dei eit teikn? Då den første steinen vart kasta, og traff eit drivhus så glaset singla, var nok dét det einaste teiknet dei kom til å få. Steinen fekk selskap av mange fleire, og politiet sleit med å samle inn folk langs heile kyststripa. Til slutt roa gemyttane seg. Mest fordi nokre av dei involverte skulle møte på jobb på Kiwien neste dag - siste dag før påskeferien tok til.

Like heldig var ikkje politiet på onsdagen, då hadde dei verkeleg fått nok, og det brakte laus. Trass av at Solberg-regjeringa innførte umiddelbart portforbod i det rulleteksten på Paradise Hotel byrja å gå, storma folk ut av bedehusa og tok til gatene, med fakler og heilagvatn. Hedningane skulle no faen meg få sitt, og ingen skulle stogge Guds retmessig. Dei hadde blitt håna for siste gong. Politiet la på flukt, og var sist sett i nokre holer langs Hordalandskysten - evt på Solstrand Hotell utanfor Bergen. Haugalandet og resten av Bibelbeltet står no i fyr og flammer. Siste eg høyrde var at dei hadde skutt ned brannslukkingshelikoptre (satans falne engler) og lynsja medlemmer av Human-etisk forbund (hedenske sjeleskjendarar).

Når ulukka er ute, og situasjonen er så ute av kontroll er det lite anna å gjere enn å omfamne etterpåklokskapen. Var det noko vi kunne gjort annleis? Burde vi ha provosert dei slik? Kunne ein ha hindra Mastiff og TV3 i å syne "påskeveke" på Paradise Hotel denne veka når ein visste kor ømtåleg dei kristne gærningane er? Dei ansvarlege hevder dei har ytringsfridom, og rett til å syne kva dei vil. Triana Iglesias slår ut med armane, medan ho sitt med beina i kross og ser med eit ulmande nesten-sexy blikk på nyhendereporteren, og stiller seg uforståande til det ho meiner må vere ein over-reaksjon. 

- Velkommen til påskeveke på Paradise, der vi har rett til å syne at Judas var ein overkåt sunnmøring, Jesus ein litt døll klovn frå austlandet og Barrabas, vel... de kan sjå alle episodane på tv3play.no og gjere opp dykkar eigen meiningen om vår rappande røvar.

- Jesus Christ!, erklærar Ann Mariell og Aurora i kor. Dei har fått synt kor mykje dei kan av bibelhistoria. Ikkje minst at Jesus... han var engelsk, så difor må ein seie namnet hans på engelsk. Jesus Christ, det veit jo alle. Og så var han ein skikkeleg grei fyr å ha på party.

- Skal han ikkje gjere vatn til vin, snart?

Synd han vart tatt av romarane første dagen, etter at Judas sleike han litt på kinnet. Omnomnom. Frelsersveitte.

Til no har Paradise Hotel skuffa sine sjåarar. Det har vore verkeleg dølle greier, med desperate forsøk på å få litt stemning. Narnia-veka fall på trynet fordi ingen hadde sett filmen... eg gjentar... ingen hadde sette filmen. Og så var det Robinson-veka då, då dei skulle klare seg utan sminke i ei veke. Jentene haldt på å gå veggen. Verst var det ikkje å ha sigaretter. Dei røyker mykje desse jentene. Simone er 20 år gamal.

Noko seier meg at røyking ikkje er bra for huden. Rett etter Robinson-veka var det tid for Baby-veka... dei skulle syne oss at dei kunne handtere småbarn. Det... kunne dei ikkje.

Etter alt dette meinte produksjonen at det var ein god ide å la dei gå laus på ein av dei viktigaste kristne høgtidene. Påska, då kristenfolket markerar at Jesu døde på krosset for syndene deira (kristenfolk synder mykje) og stod opp att på den tredje dagen (a-menneske kaller vi det).

Jævla god idè.

Eg har sett mykje blasfemisk i mi tid, men å la nokre av landets mindre begavede menneske prøve å fortolke påskeevangeliet tar ting til heilt nye høgder. Gløym Mohammedkarikaturar, Life of Brian og Pisschrist... Ann Mariell som kliner med ein junkie i bassenget som Jomfru Maria? Søte uskuldige Mats som Judas? Audun som Pontius Pilatus og Aurora som hora Magdalena...? Okay, greit, dei to siste stemmer vel. På eit vis... 

Nei... det var den kristne tradisjonen utradert.

Takke meg til den Stortyske Påskeharen.

God Ostara

tysdag 25. mars 2014

Sol, penis og panda

Kan det verkeleg vere? Har våren komen til vestlandet? På laurdag kom vinteren attende for fullt, med snø og faenskap. Ein kunne tru vi var fanga i eit helvete, ein eivig fimbulvinter... men så kom måndag... og sola. Den deilige sola som lyste opp heile himmelkvelvinga så snart tåka hadde letta på morgonkvisten. Kan vinteren vere over? Er våren her? Er fortryllinga brudt? Er den kvite heksa død? Ja... ho vart kasta ut av Paradise Hotel i førre veke, og hennar namn var Siri! Meir om det ein annan gong. Det viktige er at det forklarar kvar sola kom ifrå.

Solhungrige bergensarar kravler ut av holene sine for å leggje seg til tørk på benker og asfalt. Det er eit vakkert syn når naturen vaknar til liv att. Fauna ein nesten hadde gløymd dukker opp, og sola inspirerar til draumar om is. Ven, ven is... eller pen is som bokmålsfolket kallar det. Is er jo bra, eg likar is. Eg minnast framleis då eg reiste til London på isjakt. Det var isen sin det. Og no har altså svenskane endeleg klart å hoste opp ein is som kan konkurrere med denne godbiten. Ein saftig godbit som eg gler meg til å leggje leppene mine rundt.
Eller kva? Får ikkje de berre lyst til å ta denne pene isen og suge inn i munnen, og kjenne den smelte ned i halsen. Eg mistenkjer den er litt salt.

Fyttigrisen. Når eg får denne i munnen, då er endeleg somaren her.

Tipset om isen kom til meg via ein forfattar som nyleg gav ut ei bok om konspirasjonsteoriar. Og som eg vanlegvis vil oppfatte som ein grepa kar. Heilt til han i dag vitja kontora til Radical Sector, den største høgreekstreme organsiasjonen i konfliktfylte Ukraina i dag. Berre sjå på dette biletet av han i lag med det eg antek er dørvakta for kontora deira i Kiev!
Kva faen slags svineri er dette? Svikerjævel! Der står han altså med ein vassekte agent for Pandamonium og tøffer seg!
Det ser tilogmed ut som om dei kjem god overeins, og at min såkalla ven sympatiserar med svinet. Og det er jo ikkje tilfeldig at dette finn stad eit steinkast unna inngangsdør til ein av dei meir berykta høgreekstreme organisasjonane i Ukraina. Alle veit at Pandamonium står bak all høgreekstremisme. Slemme er dei. Teite.

Heldigvis fann eg og bilete som tyder på at min ven tok til vet.
Han rapporterar at han høyrde mullaens vyrde stemme i hovudet og såg raudt. Noko som hender oftare enn ein skal tru, men vanlegvis etter nokre glas absinth.
Han sigra over den usle pandaen, og etterlot han på gata før han sneik seg inn på kontoret til Radical Sector.

Og eg kan nok ein gong nyte sola, og drøyme om å sluke ein pen is og sjå på Paradise Hotel.

torsdag 20. mars 2014

Nokon har lagt eit egg eller to

Og nei, eg snakkar ikkje om Elisabeth Norheim sitt utspel på Trygdekontoret på onsdag, der ho presterte å blemere seg sjølv med å seie kva ho meinte om jødar. Alle snakkar om det, så eg vil ikkje seie så altfor mykje... eg er opptatt med å gravleggje andletet mitt i handflata. Facepalm som ungdommen kallar det. Høna har klukka, og ho la eit egg med eit hyl, men nei, det er heilt andre egg eg vil snakke om i dag. Egg som smakar godt, egg som kan klekkast. Du veit. Egg. Namme-egg, ikkje jødeegg eller Norheimegg.

Mullaen har vore ute og reist (og han burde sikkert ha skrive reisereportasje, men det er intet nytt å melde frå Karmøy der han var sist), og det vart litt lenge for ein del. Så lenge at nokon valte å leggje egg i posthylla hans. Det er jo ikkje så uvanleg for mullaen å motta gåver, og vi er som oftast audmjuke og skryt av gåvesendaren både her og der - sjølv om eg ikkje har hatt tid til å gjere det så mykje her i dette lille nettidsskriftet i det siste. Vel, uansett var det altså tre små egg, klar til å klekke i posthylla. Lyst til å sjå?

Her er eit!
Slik burde strengt tatt alle egg sjå ut.

Eg skrella av det ytterste skallet og fann eggekvita, og den var god... og den var både mørk og kvit skal du vete.
Dette er kanskje det kulaste egget eg nokonsinne har sett. Det var genialt!

Einaste problemet var at eg tok ein jafs, og så viste det seg at plomma var hard!
Men den hadde i det minste ein kledeleg farge. Eg er vant til gul, men eg kan verkeleg leve med dette. Eg tykkjer fleire høner burde satse på rosa plomme!

Hadde den berre ikkje vore så hard, så hadde det jo vore perfekt. Måtte knekke opp plomma med rå maskulin muskelmakt, og då synte det seg at egget faktisk var befrukta og at det faktisk hadde byrja å danne seg ein eller annan livsform der. Eg satt den like så godt på fingeren.
Så alt i alt så var det eit ganske bra egg. Eg er berre usikker på kvar det faktisk kjem ifrå... det var vanskeleg å seie kven som faktisk hadde verpa dette egget i posthylla mi. Eg mistenkjer at dette kan vere eit katolsk egg, lagt i forkant av påskefeiringa av vår papistiske påskehare. Det er jo som kjend den einaste haren som faktisk legg egg. Klukker gjer han og ein del.

torsdag 6. mars 2014

Menn frigjer kvinna i Vardø 8. mars

Så var vi der att då, det kjem på kjerringa som jula dette, det virker nesten som om det er den internasjonale kvinnedagen kvart år på 8. mars. Tenkje seg til! Det vert eigentleg litt mykje, men det er ikkje så mykje å gjere med det. Det er berre å gjere si 8. mars-plikt, jenter må ut og marsjere, og nett som på julaften må mullaen vere nisse på kvelden. Denne gongen ramlar mullaen ned pipa i Vardø, invitert til Hotell Vardø av Vardø Museum (som er ein del av Varanger Museum) for å prate litt om korleis menn frigjorde kvinner. Eller som andre vil forklare det, om korleis menn nytta hysteridiagnosen og korleis kvinner fekk sin beste ven, vibratoren.

Som alltid vil foredraget vere sømmeleg illustrert, og med innslag av pantomime.

Er nokon av lesarane her i Vardø-området? Må de alle fly opp for å få dette med dykk? I såfall, god tur. Dette vert moro.

Her er litt ekstra kvinnedagsmotivasjon.


Og heilt alvorleg folkens, om de skulle vere noko tvil om korvidt vi treng ein kvinnedag for å minne oss på slikt, så held det vel at ein tenkjer gjennom kvifor dei måtte stenge kommentarfeltet på den videoen. Skjerp dykk folkens.


fredag 24. januar 2014

Når mullaen har feber...

Mullaen har hatt feber i ei veke. Det byrjar å skje rare ting i hovudet hans.


Det er ikkje så lett å forklare, eigentleg. Det er berre det at nokre ting, heng meir på grep når mullaen har feber enn når han ikkje har.

Når mullaen har feber... så er dette sublimt.


Det er ikkje berre mullaen som har feber.



søndag 19. januar 2014

Gje Grimstad til Cthulhu

Det er et faktum at norsk arkitektur og bykunst er preget av kjedelige, euklidiske former. Det ville vært kjekt om vi fikk en skulptur som brøt med konvensjonell geometri
Dette seier eg i eit intervju med det ganske så respektable nettavisa Imagonem. Bakgrunnen er eit vidunderleg lite kulturtiltak og underskriftskampanje for å reise ein statue til ein som verkeleg forten det. Nokre av dykk har vel høyrd om det kristne initativet om å reise ein statue av Jesus i Grimstad? Det er ikkje så frykteleg originalt, er det vel? Dei er jo flust av dei over heile verda. Og kva ønskjer dei å oppnå med denne avgudsdyrkinga? Gyldne kyr gjer ikkje anna enn å tiltrekke seg insekt, og er som hemorroider og tannpine for dei høgare makter. Nei, skal kystnoreg tiltekke seg merksemd frå nokon som faktisk tel, skal Grimstad klare å sette seg sjølv på kartet, så må vi vende merksemda mot havet og rope på dei stemmen som høyrer oss der... Dagon og Cthulhu. Og sidan Dagon hovudsakleg er opptatt av å kose seg langs kysten av Karmøy og Skudeneshavn, så trur eg nok Cthulhu vil sjå med glede om ein reiser ein statue av han ved bryggja i Grimstad.

For om han først skal byrje å fortære vanvittige nordmenn, la han byrje med Grimstad.

Mi oppmoding er difor å springe og lese intervjuet, "Hyller Cthulhu-initativet i Grimstad", og deretter signere oppropet om å reise ein ikkje-euklidsk skulptur, helst av Vidar Bratlund-Mæland, i Grimstad!

fredag 17. januar 2014

La dei ete kakediagram!

La oss byrje med kaka, prøv å halde følgje på denne tankerekkja folkens. Klamre dykk fast til den raude tråden som om det stod om livet. Her er ein ny historieleksjon.

Vi har alle høyrd om korleis den franske drotninga, Marie Antoinette, i si manglande forståing for folkets liding, skal ha fnyst over at dei ikkje hadde brød og protesterte mot dette. "La dei ete kake", fortel historia oss at ho sa. Dette er sjølvsagt, som det meste av slike forteljingar, særs ukorrekt. Det er korrekt at Marie Antoinette var eit skikkeleg hespetre, med langt mindre bakkekontakt enn til dømes Norwegian sine Dreamliners. Eller... ei hyperaktiv floge, for den saks skuld. Så, ja, ho kunne ha sagt "La dei ete kake", for ho hadde neppe store forståinga for fattigdom og svolt i si samtid. Ho hadde vakse opp utan å mangle noko som helst. Likevel er det feil. For det første så er det korrekte sitatet: "Qu'ils mangent de la brioche”. Altså, la dei ete brioche. Brioche er eit horribelt stykke bakverk som franskmenn til stadig prøver å tvinge på resten av verda. Det inneheld mykje egg og smør, og kan tidvis ta ei form som kan forvekslast med kake. Særleg når dei er flyt med klissete, ekkel krem. Fyttigrisen for noko svineri. Noko som berre understreker vondskapen i sitatet... eg svelt heller enn å ete brioche! Næringsfattig er det og... trur eg. Eg veit ikkje, eg kan ingenting om ernæring.

Ein annan grunn til at ho umogleg kan ha sagt "La dei ete kake", er fordi sitatet vi snakkar om er henta frå ei bok av Rosseau som vart påbyrja då Marie Antoinette var kun 9 år gamal. Sitatet er tilskriven ei anonym frøken på hoffet... men neppe altså Marie Antoinette. Eg mistenkjer ho tilogmed var i Austerrike på tidspunktet, og ikkje ved det franske hoffet.

Men for all del, ho var ei ganske så fæl dame, og det er få som sørger over at ho til slutt vart halshogd av dei revolusjonære jakobinarane. Og dei fleste har jo eigentleg god forståing for korleis kongelege og aristokratar som henne provoserte fram den franske revolusjonen. Ho er ein av dei første tingane ein tenkjer på, når ein tenkjer på revolusjonen.

Kanskje like ofte som ein tenkjer på storminga av Bastillen 14. juli i 1789, som i lag stenderforsamlinga som fann stad samstundes i Versailles, er å rekne som startskotet for revolusjonen. Bastillen var eit berykta fengsel for skurkar som trengte spesialhandsaming. Det vil seie at det aldri var meir enn 40 fanger der samstundes i løpet av 1700-talet, og då i juli 1789 var det berre sju stykk. Kommandanten på tidspunktet var Bernard-René de Launay, og han var, tru det eller ei, fødd på Bastillen. Han var son av den førre kommandanten, og oppdratt til ei karriere som offiser. Allereie som åtteåring vart han utnemnt som æresmedlem av kongens musketerar. Det er eigentleg ganske kult. Synd han satsa på ein ganske rævva karriere, for folk såg ikkje akkurat blidt på Bastillen som symbol på kongemakta. Sommaren 1789 var det dårleg stemning i Paris, og de Launay var smart til å styrke forsvarsverka og få inn forsterkingar av 32 sveitsiske leigesoldatar.

Samstundes var innbyggjarane i byen frykteleg urolege over kva som haldt på å hende i Versailles. Til slutt storma sintre borgarar  Hôtel de Invalides, der kommandanten hadde overgjeve seg og overlatt fleire tusen våpen. Det dei mangla var krutt, så dei vendte seg mot Bastillen som hadde krutt i rikt mon. Opprørarane dukka opp ved Bastillen på formiddagen, deira krav var klart; at de Launey skulle kapitulere festningsverket. Forhandlingane førte ingen veg, og opprørarane myldra inn og la festninga under beleiring. De Launay såg ikkje anna val enn å opne ild mot folkemassen, og dei skaut attende. Forsøk på kapitulasjon i bytte mot at soldatane i festninga fekk gå fri vart avvist, og dette gjorde ikkje forsvararane særleg villige til å leggje ned våpna. Dei hadde eit ess i ermet, dei venta forsterkingar frå lokale hærstyrkar.

Då forsterkingane endeleg kom klokka tre på ettermiddagen, var det ikkje til jubelrop frå de Launay og forsvararane. Dei desserterte og slo seg saman med opprørarane sitt åtak på Bastillen. Frustrasjonen og desperasjonen var til å ta og føle på i det gamle festningsverket. Det vart klarare og klarare for de Launay at det var umogleg å unngå ei massakre om dette fekk halde fram. Kunne han stå ansvarleg for det? I femtida fekk han lurt ut ei melding gjennom porten til opprørarane. Ein lten papirlapp med tilbod om kapitulasjon, om berre hans soldatar fekk gå fri. Dette vart avvist, men kva kunne han gjere? Han overgav seg likevel. Halv seks var storminga av Bastillen eit faktum.

I lag med dei andre forsvararane var de Launay pågripen, og slept ut av Bastillen. Dei vart ført gjennom byen av illsinte menneske som slo, sparka og hetsa. Vi kan lett forestille oss den julinga dei sinte parisbuarane delte ut til sine nye fangar. Ein godt forslått, fortvila og desperat de Launay reiv seg laus og sparka ein av sine voktarar i skrittet, kokken Dulait. “Nok!” skreik han “Drep meg no!”. Han trengte ikkje å be to gonger. Han vart slått i bakken og knivstukken fleire gonger, før dei skar hovudet av hans forslåtte og blodige kropp. Hovudet vart tredd på eit spydd og bert rundt i gatene av Paris.

“Er det eit opprør?” Skal kong Ludvig XVI ha spurd då han høyrde nyhenda. “Nei, det er ein revolusjon!” var svaret til La Rochefoucauld-Liancourt.

Kva gjer ein ikkje for litt krutt?

Ein av dei som storma bastillen og var med på drapet av de Launay var ein skotte med namn William Playfair, ein iherdig tilhengjar av opplysingsfilosofien som inspirerte revolusjonen. Og ein usannsynleg livat statistikar. Forfattar var han og. Han skreiv mellom anna vidunderlege verk som For the Use of the Enemies of England, a Real Statement of the Finances and Resources of Great Britain. Som sikkert vart til stor hjelp for alle som ønskte England vondt (som dei fleste skotter gjer). Etter storminga av Bastillen og revolusjonen var det litt som tyda på at han mista trua på det som foregjekk der og jakobinarane som styrte showet. Iallefall om ein skal tru boktitler som Thoughts on the Presnt State of French Politics, and the Necessity and Policy of Diminishing France, for Her Internat Peace, and to Secure the Tranquility of Europe og, ikkje minst, The History of Jacobinism. Its Crimes, Cruelties and Perfidies: Comprising an Inquiry into the Manner of Disseminating, under the Appearance of Philosophy and Virtue, Principles which are Equally Subversive of Order, Virtue, Religion, Liberty and Happiness. Det var som de forstår, diverre ikkje plass til ein lenger tittel på omslaget. Sjølv om det sikkert hadde vore best. Eg er framleis usikker på kva desse bøkene handlar om. Playfair, må vi rekne med var rettvis i sine omtaler av både England og Frankrike... det ligg jo litt i namnet, eller kva? Playfair... Play fair... leike pent... ja? Ja?... nei, okay, sorry.

Playfair hadde ei veldig omfattande karriere for å hovudsakleg ha vore ein statistiker. Han jobba mellom anna som sølvsmed, handelsmann, aksjemekler, eigedomsmekler og innsatt i fengsel. Desse tingane heng gjerne saman. Det var likevel hans fikling med tal som gjorde han mest kjend. Inspirert av Joseph Priestley sin bruk av tidslinjer nokre år tidlegare, gjorde villmannen Playfair det utrulege... han framstilte talmaterialet sitt med linjegrafer som viste vekst, og samanlikna tallmaterial ved hjelp av... søylediagram! Hans underlege teori var at data framstilt grafisk var langt lettare å forstå, enn berre ramser med tal... tru det eller ei.
Og ikkje nok med det. Mannen kjende verkeleg ikkje sine eigne grenser... for berre nokre få år seinare, truleg med han var på syre eller sopp, fann han ut at brioche... eg meiner kake var godt. Altså godt for å samanlikne data - hovudsakleg deler av det heile. Ja, du ser det, han oppfann, kakediagrammet!

For ein røvar.

Og som de ser, så går det ei line her, frå Marie Antoinette via den franske revolusjonen og storminga av Bastillen og opphavet til kakediagrammet. La dei ete kakediagram, erklærte Playfair, og det gjorde vi pokker meg og.

måndag 13. januar 2014

Buffalo Hump, commancheindianeren

Vi held fram med undervisinga her i moskeen. Ingen vits å stogge no, vel? Ikkje minst sidan vi har litt ekstra tid på oss, sidan Facebook ikkje vil vi skal laste opp bilete til sida. Og då er jo halve moroa med fjasebokji vekke, er det ikkje? Det fekk meg til å tenkje på ein indianar eg høyrde om her forleden. Han gjekk under det engelske namnet Buffalo Hump, og på midten av 1800-talet var han ein big shot blant commanchane. Trass i at han såg litt ut som ein gutekvalp.
Foto: http://firstpeople.us
No veit eg jo at indianerar slit litt med skjeggveksten, og at dei difor kan framstå som litt pinglege og feminine, men det skal ein vel ikkje halde mot dei - likevel, sjå på dette. Og dette biletet skal vere teken når han var i ytterst høg alder. Han var fødd ein gong rundt 1790, og døydde i 1870, altså om lag åtti år gamal. Og dette biletet er ifølgje firstpeople.us tatt i 1872. Altså to år etter hans død. Han held seg med andre ord jæææævla godt... eller så er det nokon som har problem med tal her. Merk at eg ikkje seier noko om kven, eller eit einaste ord om primitive sivilisasjonar og slikt, det ville vore grusomt ufint. Alle kan gjere ein feil. Så greit, dette er bilete av Buffalo Hump to år etter hans død. Lettare mummifisert og infantil med andre ord. Men sikkert ganske kul, om vi skal tru historia.

Heilt malapropos er jo eg av den generasjonen som tykkjer at cowboy og indianerar er noko av det kjekkaste som finnes, kanskje fordi det er så framand frå feskar og reinsame (var eg slem att no?), og eg har jo alltid drøymd om å få møte ein vassekte indianer. Noko eg gjorde i vinter. På den mest naturlege staden ein treff ein indianar. I ein pianobar, i Skudeneshavn på Karmøy i Rogaland møtte eg for første gong i mitt liv ein vassekte apache-indianer. På pianoet.  Det var stort. Han dedikerte songer til oss, og småprat. Han såg det eksotiske i situsjonen, og insisterte sjølvsagt på å ta eit bilete av meg før vi gjekk. Sjølv om eg mistenkjer han har sett ein vestlandsmulla før... det kan vere skjegget han tykte var så flott.

Uansett, han var apache - som i seg sjølv er kult - og vi snakkar om comancheindianerar akkurat no. Det hadde seg slik at Commanchefolket ikkje var så begeistra for at kvite europearar slo seg til rette i landet deira, og protesterte med litt god gamaldags aktivisme. Og drap. Og sånn derre fridomskamp-slash-terrorisme-avhengig av kva side av saka du er på. Personleg er villig til å innrømme at dei nok hadde eit poeng angåande bleikfisane. Dei var ikkje heilt urimelege sjølvsagt, så i mars 1840 dukka dei opp for å forhandle med amerikanarane i Texas, under kvitt flagg kom leiande comancheindianerar i lag med kvinner og barn til forhandlingsbordet. Med seg hadde dei eit par mexicanske fangar ingen brydde seg om, og ei 16 år gamal kvit jente dei hadde nytta som leiketøy. Dei var villig til å overgje henne, og dei andre fangane dei dei ulike commanchebandene haldt - mot ein pris. Det var tydlegvis ikkje ein pris bleikfisane var villig til å betale, så dei gjekk laus på indianerane med rifler. Rifler har vist seg å vere veldig effektive mot menneske i lendeklede væpna med sløve kniver, så det var ein slakt - som inkluderte kvinner og born for å vere sikker.

Litt ufint kan ein seie. Og det er no Buffalo Hump kjem inn i biletet. Han leier det som er rekna for det største indianeråtaka på den kvite mann i indianerkrigane - "the Great Raid". Dei plyndra, brann og valdtok som hemn for forræderiet. Det kulminerte i "the Battle of Plum Creek" som det framleis er uvisst kven som vann. Både bleikfisane og commancheindianerane meiner dei stakk av med sigeren, men truleg var det nok jordsmonnet som tente mest på det heile. Falne krigarar er god gjødsel gitt.

Strida skulle halde fram i mange år, men til slutt etter fleire forsøk på å få til ei fredsavtale leia Buffalo Hump sine tilhengjarar til reservatet i 1856 og han slo seg sjølv ned som bonde for å vere eit førebilete for sitt folk. Han sørga over at dei hadde tapt sin leveveg, men haldt det altså gåande til sin død i 1870... og fotografens besøk i 1872. Det mest interessante med Buffalo Hump er likevel ikkje hans livshistorie. Slikt er for nerdar, og det er ikkje difor de les her. De sitt framleis og ventar på poenget gjer de ikkje? Vel, eg vart veldig nyfiken då eg høyrde om indianeren Buffalo Hump. For eit underleg namn, tenkte eg for meg sjølv, og bestemte meg for å finne ut meir om han. Og forutan livshistoria fann eg ut at hans engelske namn var eit velvalt pseudonym, då hans indainernamn var noko slikt som Po-cha-na-quar-hip. Sei det etter meg. Po-cha-na-quar-hip. Det har ein vidunderleg rytme og melodi. Og tyder noko slikt som ereksjonen som ikkje vil gå ned.

Og det er på slike tidspunkt eg får lyst til å skifte namn til noko meir fargerikt. Og det får meg til å tenkje på slike bilete som fjasebokji ikkje vil vi skal leggje ut der...

Og så av ein eller annan grunn får det meg til å lure på historia til ein annan indianar, ein saukindianar... nemleg den mindre kjende "Cannot do it". Og nei, eg køddar ikkje.
Foto: http://firstpeople.us

søndag 12. januar 2014

Den tapte krona av Fiume

Det er altfor lenge sidan eg har belært velsigna dykk, kjære lesarar, med meiningslaus trivia interessant kunnskap om ting de ikkje bryr dykk om de ikkje veit nok om. Særleg ting som er relevant for andre ting som de heller ikkje veit noko om. Ja, det er med andre ord på tide å sette dykk på skulebenken eit par minutt medan eg fortel om den tapte krona. Og då snakkar vi ikkje om hovudpynt, men om valuta. Noreg, Island, Danmark og Sverige har alle krone som valuta. Og det rocker. Alle veit det. Ei krone skal helst ha bilete av ei krone på seg, fordi konger har kroner, og det er kult. Dritkult og kongetøft. På konservativ nynorsk kallar vi kongen for drott, og då vert det simpelthen drottkult eller drottøft, men det er ei anna soge. Eg skal no berre kort presentere dykk for ei anna krone... den kunne til dømes sjå slik ut i 1920:
Dette er altså hundrekoners seddelen for den fiumiske krone, som var gjeldande mynteining i Fiume frå oktober 1919 til september 1920. Altså nesten i eit heilt år. Drottkult. Før det var mynteininga den austerrisk-ungarske krona så klart, men det var jo ikkje aktuelt når fiume vart fristat... og dessutan opphøyrde den austerrisk-ungarske krona å vere gyldig i 1918 eller noko slikt. For de skjønner, etter at austerrike-ungarn vart oppløyst etter den første verdskrig, endte Fiume opp med å verte eit vanskeleg spørsmål for alle nasjonane i området. Alt frå serbarar til italienarar krevde byen som sin, men til slutt var det ein italiensk poet med namn Gabriele D'Annunzio som tilførte situasjonen litt passande politisk estetikk ved å okkupere byen og henge opp hengekøya si der. Og medan krona fungerte fint for han i eit års tid, var det den italienske lira som tok over som valuta medan han var inn og ut av byen dei neste fire-fem åra. Å vere inn og ut var noko han likte veldig godt, og sogene om hans omgang med kvinner fram til sin død som gamal gubbe er det mange av. Det er ikkje lite overraskande at D'Annunzio vert rekna som forfaren og den store inspirasjonen til den italienske fascismen som Mussolini gjorde så jævla populær.

Mindre kjend er det at han perfeksjonerte internasjonale teknikker for å verte mata med druer av unge jenter.

Det fann eg eigentleg berre på, men eg er sikker på at det er sant.

Så no har du lært om krona som berre varte i 11 månadar. Den tapta krona.

Det var alt for i dag.


fredag 29. november 2013

Skal det vere litt energi?

Å verte sliten er ikkje så uvanleg, vi er ikkje skapt for å stå på heile tida, for å jobbe heile døgnet. Og så er vi jo late i dette landet, vi likar ikkje ubehag og vil sove så lenge som mogleg. Det er berre slik vi er. Dei fleste karrar seg gjennom dagen med ein kaffekopp eller to. Nokre tyr til heile mugger. Dagen er ikkje byrja før kaffen er inntatt. Eg har aldri vore ein av dei, skal ein først starte dagen med sentralstimulerande så er vel, strengt tatt amfetamin meir effektivt enn ein besk svart drikke med ein dæsj mjølk i? Personleg foretrekk eg å starte dagen med appelsinjuice og te.

Ikkje kaffe eller amfetamin. Eg er ikkje ung lenger.

Andre, helst unge menn, som allereie er fulle av energi, og med underlege hobbyar, treng sterkare lut enn kun kaffe. Dei vil ha energidrikker. Dyre sukkerbomber stappfulle av koffein og gudane veit kva, med namn som Urge, Battery, Monster og Red Bull. Samtlege smakar som piss blanda med oppvaskvatn, tilsatt kliss. Gudane veit kven det er som finn på desse tingane, men sterkt hjarte har dei. Ikkje ein gong amfetamin er så kjipt mot kroppen som dette... har eg høyrd, frå unge.

Etikettane på desse energidrikkane er fulle av sterke fargar som skrik energi og potens (sjølv om dei truleg drep potensen din, medmindre du får ein med tilsatt Viagra). Dei skrik action. Handling. Manneting. For du veit... slik er ikkje jenter.

Så difor var det vel naturleg at eg skulle snubla over dette...
Femme Natural Boost, fordi kvinner treng ein eigen energidrikk. For kvinneenergi. Dei feminne energiane, er så klart heilt ulike dei maskuline energiane. Det er difor vi og må ha ulike egg for jenter og gutar. Det seier seg sjølv at jentene må ha sin eigen energidrikk.

Og den må vere rosa. Og mild. Den må strengt tatt ikkje smake noko... for du veit... jenter. Dei er litt... milde. Og svake. Innhaldslause.

Eg er så glad for at eg lev i 2013, og kan sjå at kvinnekampen har komen så langt at kvinner no kan få sine eigne usunne drikker. Tenk kor skandale det hadde blitt om ei kvinne hadde drukke Monster... eller Battery. Heklinga hadde jo tatt heilt av. Og eg vil ikkje ein gong tenkje på kva dei hade strikka i energidrikkrusen.

Nei, takk og lov for feminine energidrikker.

No har endeleg jentene energi til å skrive i dagboka med jentepennen sin.
Værsågod, jenter.